EF Özelleştirme Yönetimi

EF Özelleştirme Yönetimi, organizasyonunuza özel emisyon faktörleri (EF) oluşturmanızı ve bu faktörleri hesaplama süreçlerinde kullanmanızı sağlar.

Son güncelleme 17 gün önce

Bu alan, sistemde yer almayan veya firmanıza, projenize veya tedarikçinize özgü EF değerlerinin manuel olarak tanımlanmasına imkân verir.

Örneğin:

  • Tedarikçiden alınan özgün bir emisyon faktörünüz varsa,

  • Bir LCA çalışması sonucu elde ettiğiniz EF değerini sisteme eklemek istiyorsanız,

  • Ya da farklı global/yerel emisyon faktörlerini birleştirerek yeni bir EF oluşturduysanız,
    bu modül üzerinden özel EF oluşturabilirsiniz.

Bu alana erişmek için:
Emisyonlar → Etkinlik Verileri → EF Özelleştirme Yönetimi sekmesine gidin.

Yeni Emisyon Faktörü Oluşturma

Yeni bir EF eklemek için sayfa üzerindeki + Yeni Emisyon Faktörü Oluşturun butonuna tıklayın.
Karşınıza Standart ve Advance olarak iki farklı ekleme yöntemi çıkar:

1. Standard EF Oluşturma

Standard yöntemi, yalnızca CO₂e (karbondioksit eşdeğeri) cinsinden tek bir değer eklemek istediğiniz durumlar için kullanılır.

Adımlar:

  1. Faaliyet Adı: Oluşturacağınız EF’nin tanımını girin.
    (Örneğin: “Doğalgaz”, “Karayolu Taşımacılığı”, “Ofis Elektrik Tüketimi” vb.)

  2. Kategori Seçimi: Dropdown menüden faaliyetinizin uygun olduğu GHG kategorisini seçin.
    (Örn. “Fuels”, “Road Freight”, “Electricity” vb.)

  3. Referans: EF’nin kaynağını belirtin.
    (Örn. Defra, IPCC, Ecoinvent veya Firma Özel)

  4. Referans Yılı: EF’nin ait olduğu yılı seçin.

  5. Birim Türü ve Birim:

    • Öncelikle birim türünü seçin (örneğin Energy, Volume, Distance).

    • Ardından ilgili birimi belirtin (örneğin L, m³, kg, km).

  6. EF CO₂e:

    • Emisyon faktörünüzü karbondioksit eşdeğer (kgCO₂e veya tCO₂e) cinsinden girin.

  7. GHG Mapping:

    • EF’nin hangi kapsam ve alt kategori(ler)de kullanılacağını belirleyin.

    • Açılan listede Scope 1, Scope 2 ve Scope 3 altındaki kategorileri görebilirsiniz. Örneğin: Scope 3.1 Purchased Goods and Services

    • Seçiminizi tamamladıktan sonra Save Selected Scopes butonuna tıklayın.

  8. Açıklama (Opsiyonel):
    EF’ye ilişkin notlar veya açıklamalar ekleyebilirsiniz.

  9. Kaydet:
    Tüm alanlar doldurulduktan sonra Save butonuna tıklayarak EF’yi sisteme ekleyin.

Standard metoduyla oluşturulan tüm EF kayıtlarında varsayılan veri sınıfı (Tier) seviyesi Tier 3 olarak sistem tarafından otomatik atanır.

2. Advanced EF Oluşturma

Advanced yöntemi, birden fazla sera gazı (CO₂, CH₄, N₂O) bileşeni içeren veya bölgesel/veri sınıfı detaylarının eklenmesi gereken durumlar için kullanılır.

Adımlar:

  1. Faaliyet Adı: Oluşturacağınız EF’nin tanımını girin.
    (Örneğin: “Doğalgaz”, “Karayolu Taşımacılığı”, “Ofis Elektrik Tüketimi” vb.)

  2. Kategori Seçimi: Dropdown menüden faaliyetinizin uygun olduğu GHG kategorisini seçin.
    (Örn. “Fuels”, “Road Freight”, “Electricity” vb.)

  3. Referans: EF’nin kaynağını belirtin.
    (Örn. Defra, IPCC, Ecoinvent veya Firma Özel)

  4. Referans Yılı: EF’nin ait olduğu yılı seçin.

  5. Birim Türü ve Birim:

    • Öncelikle birim türünü seçin (örneğin Energy, Volume, Distance).

    • Ardından ilgili birimi belirtin (örneğin L, m³, kg, km).

  6. Emisyon Faktörleri:

    • Bu bölümde, elinizde bulunan sera gazı bileşenlerine göre veri girişini yapabilirsiniz:

      • Eğer elinizde CH₄, CO₂ ve N₂O değerleri ayrı ayrı bulunuyorsa, bu değerleri her bir gaz için ilgili alanlara girin.

      • Bu değerler girildiğinde, sistem seçilen GWP raporuna göre CO₂e (karbondioksit eşdeğeri) cinsini otomatik olarak hesaplar.

      • Eğer elinizde yalnızca CO₂e cinsinden bir değer bulunuyorsa, sadece bu alanı doldurarak da hesaplamalarınızı gerçekleştirebilirsiniz.

  7. Değerlendirme Raporu Versiyonu:

    • Emisyon faktörünün hesaplanmasında kullanılacak GWP (Global Warming Potential) değerlerini belirleyen rapor versiyonunu seçin. Örneğin: AR4, AR5 veya AR6.

    • Sistem, seçilen versiyona göre CH₄ ve N₂O gibi gazların CO₂e eşdeğerini otomatik olarak dönüştürür.

  8. Veri Sınıfı (Tier):

    • Kullanılan verinin güvenilirlik düzeyini belirtir (Tier 1, Tier 2, Tier 3).

    • Varsayılan olarak Advanced altında Tier 3 seviyesi görüntülenir, ancak kullanıcı tarafından değiştirilebilir.

  9. GHG Mapping:

    • EF’nin hangi kapsam ve alt kategori(ler)de kullanılacağını belirleyin.

    • Açılan listede Scope 1, Scope 2 ve Scope 3 altındaki kategorileri görebilirsiniz. Örneğin: Scope 3.1 Purchased Goods and Service

    • Seçiminizi tamamladıktan sonra Save Selected Scopes butonuna tıklayın.

  10. Açıklama (Opsiyonel):
    EF’ye ilişkin notlar veya açıklamalar ekleyebilirsiniz.

  11. Kaydet:
    Tüm alanlar doldurulduktan sonra Save butonuna tıklayarak EF’yi sisteme ekleyin.

Oluşturulan EF’lerin Görüntülenmesi ve Yönetimi

Sayfanın alt kısmında bulunan Sonuç Tablosu, sisteme eklenmiş tüm özel emisyon faktörlerini listeler.
Her satırda şu bilgiler yer alır:

  • Faaliyet Adı

  • Kategori

  • Referans ve Yıl

  • Rapor Versiyonu

  • Bölge

  • Birim

  • Seçenekler

Custom EF’in Düzenlenmesi

Oluşturduğunuz özel emisyon faktörlerini daha sonra düzenlemek mümkündür.

  1. Sonuç Tablosu’nda ilgili EF’in bulunduğu satırın sağ tarafındaki “...” (üç nokta) simgesine tıklayın.

  2. Açılan menüden Edit seçeneğini seçin.

  3. EF ekleme formu, seçtiğiniz kayıt bilgileriyle birlikte açılacaktır.

    • Standard veya Advanced yöntemleriyle oluşturulmuş fark etmeksizin aynı form üzerinden düzenleme yapılabilir.

    • İlgili alanlarda gerekli güncellemeleri yapın (örneğin; referans yılı, birim türü, EF değeri veya açıklama).

  4. Düzenlemeyi tamamladıktan sonra Save butonuna tıklayın.

  5. Güncellenen veriler, otomatik olarak Sonuç Tablosu’na yansır.

Her düzenleme işleminde sistem, güncellenen EF kayıtlarını geçmiş değerlere göre otomatik olarak yeniler. Böylece yeni versiyonlar hesaplama modülüne entegre olur.

Custom EF’in Silinmesi

Sisteme eklenen özel EF’ler gerektiğinde kalıcı olarak silinebilir.

  1. Sonuç Tablosu’nda ilgili EF satırının sağındaki “...” (üç nokta) simgesine tıklayın.

  2. Açılan menüden Delete seçeneğini seçin.

  3. Sistem, silme işlemini onaylamak için bir uyarı penceresi görüntüler:
    “Bu emisyon faktörünü silmek istediğinize emin misiniz? Bu işlem geri alınamaz.”

  4. Delete butonuna tıkladığınızda kayıt sistemden tamamen kaldırılır.

Silme işlemi geri alınamaz. Silinen EF değerleri hesaplamalarda kullanılamaz hale gelir ve yeniden oluşturulması gerekir.

Filtreleme ve Arama

Sol tarafta yer alan filtre paneliyle şu alanlarda arama yapabilirsiniz:

  • Kategori

  • Referans

  • Referans Yılı

  • Rapor Versiyonu

  • Bölge

  • Birim

Ayrıca üst kısımdaki Search alanına faaliyet adını yazarak hızlı arama yapabilirsiniz.